A është e mundur të fshish gjurmët e tua dixhitale?
Sot është më e lehtë se kurrë që njerëzit të gjejnë informacion të ndjeshëm dhe personal për ju në internet. Me vetëm emrin tuaj të plotë, kushdo mund t’ju kërkojë përmes motorëve të kërkimit, rrjeteve sociale dhe faqeve të specializuara për të dhënat personale.
Përveç se përbën një kërcënim të madh për privatësinë, disponueshmëria e këtyre të dhënave online është një minierë ari për hajdutët e identitetit, hakerat dhe mashtruesit. Nuk është çudi që:
- 84% e përdoruesve të internetit janë seriozisht të shqetësuar për atë që mund të zbulohet nga gjurmët e tyre dixhitale.
Kontrollimi i sasisë së informacionit të disponueshëm për ju në internet është një nga mënyrat më efektive për të reduktuar ekspozimin tuaj ndaj rreziqeve të vjedhjes së identitetit, mashtrimeve dhe sulmeve kibernetike.
Në këtë udhëzues, do të shpjegojmë se çfarë informacioni mund të gjejnë mashtruesit nga gjurmët tuaja dixhitale, si të fshini sa më shumë nga këto të dhëna, dhe si të qëndroni të sigurt (dhe privat) në të ardhmen.
Çfarë janë gjurmët tuaja dixhitale?
Çdo faqe interneti që vizitoni regjistron informacion rreth jush dhe shumë prej tyre ju kërkojnë informacion direkt.
E gjithë kjo së bashku përbën gjurmët tuaja dixhitale – një grup të dhënash që përshkruajnë aktivitetin tuaj online.
Gjurmët tuaja dixhitale ndahen në dy kategori kryesore:
- Gjurmët aktive përfshijnë të dhëna që i publikoni vetë me vetëdije në internet, si në faqet e internetit, rrjetet sociale, etj.
- Gjurmët pasive përfshijnë të dhëna që mblidhen pa dijeninë tuaj, si sjellja juaj gjatë blerjeve online ose të dhënat e vendndodhjes.
Ja disa shembuj të informacionit që mund të përfshihet në gjurmët tuaja aktive dhe pasive dixhitale:
- Informacion personal i identifikueshëm (PII): Nëse keni ndarë ndonjëherë emrin tuaj të plotë, adresën e shtëpisë, numrin e telefonit, datën e lindjes ose informacione të tjera të ndjeshme online, këto mund të jenë pjesë e identitetit tuaj dixhital. Shërbimet e palëve të treta mund t’i bëjnë këto të dhëna të disponueshme në faqet që kërkojnë informacion për njerëzit ose në bazat e të dhënave të brokerëve të informacionit.
- Historia e shfletimeve: Disa faqe interneti ndjekin aktivitetin tuaj online duke përdorur cookies dhe teknika si gjurmimi i pajisjes për të krijuar një profil për ju. Këto mjete u japin pronarëve të faqeve informacion mbi faqet e tjera që vizitoni.
- Blerjet e kaluara online: Faqet e tregtisë elektronike mund të mbledhin të dhëna mbi blerjet tuaja dhe t’i shesin ato tek reklamuesit dhe tregtarët. Zakonisht, këto të dhëna përdoren për reklama të synuara, por gjithashtu mund të bien në duart e mashtruesve, duke u dhënë atyre informacion mbi preferencat dhe personalitetin tuaj.
- Të dhënat e pajisjes dhe IP-së: Shumica e faqeve interneti regjistrojnë informacion mbi pajisjen që përdorni dhe adresën tuaj IP. Kjo zakonisht bëhet për arsye sigurie, por pronarët e faqeve mund t’i përdorin këto të dhëna për qëllime të tjera.
- Të dhënat e vendndodhjes: Shumë faqe regjistrojnë të dhëna mbi vendndodhjen tuaj për të personalizuar përmbajtjen sipas rajonit ku ndodheni. Zakonisht kjo është e kufizuar në shtetin apo rajonin tuaj, por disa faqe mund të mbledhin informacion deri te qyteti ose madje edhe adresa juaj e shtëpisë.
- Postimet në rrjetet sociale: Çdo informacion që keni postuar për veten online shton më shumë të dhëna dhe kontekst në gjurmët tuaja dixhitale. Kjo mund të përfshijë statusin tuaj të marrëdhënieve, destinacionet e pushimeve, përkatësitë politike dhe shumë të tjera.
Përfundimisht, çdo veprim online kontribuon në krijimin e një imazhi dixhital për ju, që shpesh mund të përdoret nga të tjerët për qëllime të ndryshme, duke përfshirë edhe ato të rrezikshme.
